Ngày mai 4/2, Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) chính thức được ký kết, mở ra chương mới trong quan hệ và hội nhập quốc tế của Việt Nam bước vào sân chơi của những đối tác lớn.




Với TPP, cuộc chơi có thể thay đổi khi mà cùng với một số hiệp định thế hệ mới, TPP có Hoa Kỳ tham gia đều đặt ra những tiêu chuẩn cao về rỡ bỏ rào cản với thương mại và đầu tư. Các hiệp định này còn hướng tới cải cách các quy định pháp luật để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, môi trường cạnh tranh bình đẳng.

Ra đời từ năm 2005 với bốn thành viên Bru-nây, Chi-lê, Niu Di-lân và Singapore song TPP chỉ thực sự được chú ý khi có một khởi đầu mới với việc Hoa Kỳ chính thức tham gia vào tháng 9/2008. Ngay sau đó, hai nước cũng tham gia là Australia và Pê-ru.

Ban đầu, Việt Nam chỉ tham gia TPP với tư cách là thành viên liên kết – một dạng quan sát viên đặc biệt vào đầu năm 2009. Và phải sau 3 phiên đàm phán, tức là tháng 11/2010 thì Việt Nam mới chính thức là thành viên của TPP. Tiếp sau đó là một loạt các thành viên khác tham gia như Malaysia, Ca-na-da, Me-hi-cô, Nhật Bản.



Ông Trương Đình Tuyển, nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại, người đã từng trực tiếp đàm phán và ký kết WTO, cũng tham gia tư vấn đàm phán cho TPP đã nói rằng: “Nếu không có Việt Nam thì TPP không có ý nghĩa”.

Có thể, lời của người được phong là “Ông WTO” có thể hơi quá để nâng tầm Việt Nam trong cục diện TPP. Thế nhưng, cần nhớ lại rằng sự hiện diện của Việt Nam trong TPP, dù ban đầu mới chỉ là tư cách thành viên liên kết, là do “được mời”.

Ông Trần Quốc Khánh, Trưởng đoàn đàm phán TPP, cho biết mặc dù Việt Nam là nền kinh tế có trình độ thấp, nhưng các nước TPP lại chọn Việt Nam là một trong những nước tham gia đàm phán và được đánh giá cao vì một số lý do.

Đó là Việt Nam đã chứng tỏ là quốc gia năng động, nhất quán theo đường lối Đổi mới và nghiêm túc trong việc thực hiện các cam kết quốc tế. Điều đặc biệt, Việt Nam là nước có chính trị ổn định, có vai trò ngày càng lớn trong khu vực và là một đối tác quan trọng, có thể giúp tăng ảnh hưởng của TPP. Ngoài ra, Việt Nam là nước hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài với lực lượng dân số trẻ, thị trường tiêu thụ đầy tiềm năng.


Việc Việt Nam tham gia TPP cũng là minh chứng cho thấy đây là thành công của TPP trong việc quan tâm đến các nước đang phát triển thông qua các biện pháp đa dạng để hỗ trợ trong việc thực thi các tiêu chuẩn cao của Hiệp định.

Tuy nhiên, các chuyên gia còn cho rằng lý do Việt Nam trở nên quan trọng trong TPP đó là:Việt Nam là một đối tác quan trọng trong chiến dịch xoay trục châu Á của Tổng thống Obama. Xét cả về kinh tế và chính trị, quan hệ Việt – Mỹ đang ở mức độ tốt đẹp nhất kể từ khi chiến tranh kết thúc cách đây 40 năm.

Khu vực TPP có dân số trên 800 triệu người, chiếm trên 40% GDP và 1/3 tổng kim ngach thương mại toàn cầu. Với 30 chương, Hiệp định TPP hướng tới tự do hóa toàn diện khi xóa bỏ gần như 100% thuế nhập khẩu.

Việt Nam hướng đến cam kết xóa bỏ thuế nhập khẩu cho 100% mặt hàng, chỉ trừ một số ít các mặt hàng hạn ngạch thuế quan đang áp dụng hiện nay. Đối với xuất khẩu, sẽ xóa bỏ ngay hoặc có lộ trình, trừ 70 mặt hàng quan trọng bảo lưu.

Tính đến thời điểm này, những cam kết mà Việt Nam đã nỗ lực đàm phán trong suốt những năm qua vẫn được giữ vững. Theo nghiên cứu và đánh giá của nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế, Việt Nam có thể sẽ là nước được hưởng lợi nhiều nhất trong TPP .

Theo đó, trong 1 thập kỷ tới, nhờ TPP, GDP của Việt Nam có thể tăng trưởng 11%, tức tăng thêm 36 tỷ USD. Xuất khẩu cũng có thể tăng trưởng 28% vì các công ty sẽ chuyển nhà máy đến Việt Nam.


An Ngọc
Theo Trí thức trẻ
TPP sẽ giúp đào thải những sản phẩm Việt kém chất lượng. Việt Nam tham gia TPP với tư cách là một nước nông nghiệp chứ không phải là công nghiệp. Thế nhưng những sản phẩm nông nghiệp, đặc biệt là sản phẩm chăn nuôi đang bị “đầu độc” ngày càng phổ biến. Do vậy nguy cơ chưa kịp cạnh tranh hội nhập đã chết ngay trên sân nhà là rất gần.




Hàng loạt vụ “đầu độc” thực phẩm như cho lươn ăn thuốc tránh thai, nuôi heo bằng chất tạo nạc… đang làm ngành chăn nuôi và ngành thực phẩm chết ngay trên sân nhà. Chính người tiêu dùng (NTD) trong nước đang có xu hướng sợ dùng thực phẩm trong nước và đang tìm hàng nhập khẩu để thay thế như thịt bò Úc, gà nhập khẩu…

Mất hết niềm tin

Thực phẩm bẩn chứa chất cấm độc hại vài năm trở lại đây đang là vấn đề gây nhiều bức xúc lẫn lo lắng trong dư luận. Thông tin thịt heo có chất tạo nạc tràn lan trên thị trường khiến NTD hoang mang bởi trong cơ cấu các loại thịt sử dụng trong bữa ăn người Việt thì thịt heo chiếm hơn 70%.

Đứng trước ma trận thực phẩm bẩn tràn lan, nhiều NTD hiện nay đang có xu hướng quay sang mua các thực phẩm hữu cơ, có chứng nhận an toàn dù giá có thể đắt hơn nhiều lần. Đặc biệt, NTD trong nước đang có thói quen mua hàng ngoại nhập vì họ tin rằng hàng đó được kiểm dịch chặt chẽ và các nước xuất khẩu này uy tín.

Chị Phương Thảo (quận 3, TP.HCM) cho biết từ khi chị mang bầu, đi mua thực phẩm là thấy lo sợ về chất lượng ảnh hưởng tới con cái mình sau này. Vì vậy, chị chuyển sang mua thực phẩm nhập khẩu từ các nước như Mỹ, Nhật, Canada, Úc, New Zealand… Đa phần chỉ mua củ, quả ngoại nhập, ăn bò Úc. Chỉ có rau xanh chị nói nhập khẩu không có nên phải mua ở các cửa hàng rau hữu cơ (không dùng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học), giá cao gấp 3-8 lần rau thường.

Theo ông Minh, chủ một cửa hàng thực phẩm hữu cơ ở quận Phú Nhuận (TP.HCM), NTD ngày càng tìm đến cửa hàng ông nhiều hơn trước đây. Hàng nhập khẩu có chứng nhận hữu cơ được nhiều người lựa chọn. Khách hàng tìm hiểu thông tin rất kỹ về trang trại trồng rau quả hữu cơ của cửa hàng, đối tác chứng nhận, sản phẩm nhập khẩu. Họ quan tâm đến chất lượng, ăn ít, chấp nhận giá cao nhưng an toàn.

Ông Phạm Đức Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam, cho biết xu hướng mua hàng ngoại nhập đang ngày càng nhiều. Cứ nhìn vào sản lượng nhập khẩu bò Úc tăng lên theo từng năm. Thịt gà Mỹ giá rẻ bất thường nhập về số lượng lớn cũng hoành hành thị trường khiến người nuôi gà trong nước lỗ nặng. Thêm vào đó là thịt heo, bò, gà của Pháp, Ba Lan, Canada và một số nước châu Âu cũng đang xúc tiến việc xuất khẩu sang Việt Nam trong thời gian tới. Chứng tỏ các nhà xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi đã nhìn thấy nhu cầu tiêu thụ lớn của thị trường Việt Nam.

“Không phải đợi đến khi Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA), TPP thì hàng ngoại giá rẻ mới có cơ hội tràn vào cạnh tranh, đè bẹp hàng trong nước. Vài năm trở lại đây, chính NTD đã dần quay lưng với thực phẩm trong nước. Thực phẩm bẩn làm NTD lo sợ, họ mua hàng nhập khẩu cho an toàn, thấy rau quả trong nước sợ chẳng khác gì sợ hàng Trung Quốc” - ông Bình chia sẻ.

Mất thị trường xuất khẩu

GS Võ Tòng Xuân, chuyên gia lĩnh vực nông nghiệp, cho biết những vụ “đầu độc” thực phẩm không chỉ ảnh hưởng tới NTD, làm loạn thị trường trong nước mà ảnh hưởng lớn đến các ngành hàng xuất khẩu.

GS Xuân cho rằng hàng xuất khẩu làm tốt chất lượng nhưng “con sâu làm rầu nồi canh”, những thông tin xấu trong nước sẽ lọt tới tai các nhà nhập khẩu, nhà quản lý và NTD ở các thị trường nhập khẩu hàng Việt Nam. Điều này ảnh hưởng rất lớn, như thông tin trà dùng nhiều thuốc bảo vệ thực vật, dư lượng cao, trái cây, cá nuôi dùng nhiều thuốc kháng sinh… sau khi trong nước phát hiện. Lập tức truyền thông nước ngoài đưa tin cơ quan quản lý kiểm chặt, dựng hàng rào kỹ thuật với tiêu chí khắt khe hơn khiến việc xuất khẩu khó khăn hơn.

Ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), lo ngại thực phẩm bẩn không chỉ ảnh hưởng uy tín, chất lượng hàng xuất khẩu mà có thể dẫn đến mất thị trường xuất khẩu đối với nhiều ngành hàng. Con tôm xuất khẩu sang Trung Quốc quá dễ dãi về chất lượng khiến thương lái, thậm chí doanh nghiệp (DN) tổ chức bơm tạp chất vào tôm để tăng trọng lượng kiếm lợi nhuận khổng lồ. Nguồn nguyên liệu cho xuất khẩu những thị trường khác bị thiếu trầm trọng vì người nuôi tập trung bán cho thương lái xuất sang Trung Quốc được giá hơn.

Theo ông Hòe, thiếu nguyên liệu, nguyên liệu kém chất lượng khiến DN không đáp ứng được những hợp đồng lớn, mất dần thị trường. Chưa kể những thị trường khó tính, họ kiểm chặt nếu có lô hàng nào vi phạm nhiều lần sẽ tạm ngưng nhập khẩu, thiệt hại cho cả ngành.

Theo CafeF
Theo các cam kết khi gia nhập TPP, Việt Nam sẽ phải mở cửa mạnh mẽ thị trường mua sắm công cho các doanh nghiệp (DN) ngoại tham gia. Các DN Nhà nước sẽ phải minh bạch hơn trong các gói thầu, thậm chí sẽ phải xóa bỏ lợi ích nhóm trong mua sắm công và không còn các khe hở để kiếm chác.



Theo ông Ninh Viết Định (EVN), về đấu thầu trong các lĩnh vực như y tế, xây dựng... trong hội đồng cần những người có chuyên môn tham dự .

Việt Nam chi khoảng 22 tỷ USD/năm mua sắm công

Phát biểu tại Hội thảo “Rà soát pháp luật đấu thầu Việt Nam với các cam kết về mua sắm công trong EVFTA (Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu)” do VCCI và Đại sứ quán Vương quốc Anh và Bắc Ireland tổ chức ngày 27/1; đại diện Cục Đấu thầu (Bộ KH&ĐT) cho rằng, pháp luật Việt Nam có phần lạc hậu. Nghiên cứu về tổng thể các quy định về pháp luật của Việt Nam và các cam kết gia nhập TPP cho thấy có những điểm khác biệt.

Chuyên gia đấu thầu của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam (WB), ông Trần Trung Kiên cho rằng, Việt Nam cần có thêm các quy định về mở cửa thị trường cũng như minh bạch trong hoạt động đấu thầu quốc tế. Theo ông Kiên, về cơ hội chi tiêu, một năm Việt Nam chi cho mua sắm công khoảng 21-22 tỷ USD. Một phần khá lớn trong số tiền này được tài trợ từ các tổ chức quốc tế. Vì vậy, xét ở góc độ DN, cơ hội cho các DN Việt rất nhiều khi được phép tham gia thị trường mua sắm, đấu thầu công của Liên minh châu Âu với số tiền mua sắm hàng nghìn tỷ USD/năm. Đó là chưa tính đến thị trường TPP.

“Đây là cơ hội rất lớn so với những cơ hội mà chúng ta có ở thị trường nội địa hiện nay. Kỳ vọng rằng các quy định về đấu thầu sẽ tạo nên môi trường cạnh tranh công bằng, bình đẳng không chỉ giữa các DN trong nước với nhau, giữa các DN trong nước và nước ngoài mà còn góp phần tăng tính thu hút đối với các nhà đầu tư châu Âu đối với kinh tế Việt Nam trong thời gian tới”, ông Kiên nói.

Theo đại diện Cty Honda Việt Nam, với góc độ là DN sản xuất kinh doanh hàng năm thực hiện rất nhiều gói thầu khác nhau, nhu cầu cạnh tranh là sống còn, vì vậy thời gian dành cho đấu thầu nên càng ngắn càng tốt, để giảm chi phí. Theo các quy định hiện nay, với DN, để mua 100 máy tính, chỉ cần 1-2 ngày, nhưng nếu thực hiện đấu thầu thì phải kéo dài tới 20 ngày đối với đấu thầu trong nước và tới 40 ngày nếu đấu thầu quốc tế. “Việc kéo dài như thế không cần thiết với các DN sản xuất và gây lãng phí đối với DN”, vị này nói.
Bỏ cơ chế chỉ định thầu một đơn vị

Ông Ninh Viết Định, Trưởng ban Đấu thầu của EVN cho rằng: “Chỉ định thầu ở các nước rất tiên tiến, họ không chỉ mời một đơn vị mà có thể mời 2 hoặc 3 đơn vị. Trong khi quy định của chúng ta cứng nhắc chỉ định thầu là chỉ được phép mời một đơn vị. Mâu thuẫn lớn nhất trong hiệp định cũng như trong luật của chúng ta chính là sự đảm bảo cạnh tranh trong đấu thầu và tư cách nhà thầu. Vì vậy, cần bỏ quy định chỉ định thầu với một đơn vị duy nhất như trong Luật Đấu thầu, bởi nó không giống với bất kỳ hình thức nào theo thông lệ quốc tế”.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI), đại diện Nhóm nghiên cứu cho biết, báo cáo (của Nhóm nghiên cứu) cho thấy, khá nhiều điểm khác biệt giữa cam kết của EVFTA so với pháp luật đấu thầu Việt Nam như các cam kết về sử dụng phương tiện điện tử; lý do lựa chọn nhà thầu, giá gói thầu, thời hạn tối thiểu để nộp hồ sơ thầu, điều kiện tham dự thầu…

Theo đó, so với các cam kết riêng mang tính đặc thù của Hiệp định EVFTA yêu cầu mở cửa thị trường thì khó khả thi đối với pháp luật đấu thầu Việt Nam. Các cam kết về cạnh tranh, minh bạch hiện khó thực hiện do chi phí tuân thủ cao. Vì vậy, Việt Nam cần phải xây dựng những văn bản riêng cho các cam kết đặc thù nhưng phải tuân thủ (theo quy định của hiệp định, hoặc cho các cam kết chưa thể thực thi trên diện rộng). Ngoài ra, nước ta cần sửa đổi pháp luật đấu thầu nói chung cho phù hợp với thực tiễn hội nhập và vì lợi ích của doanh nghiệp.

Theo Tiền Phong
Thử thách với ngành mia đường Việt Nam khi hội nhập TPP. Trong khối TPP, Hoa Kỳ, Mexico và Úc là các quốc gia sản xuất mía đường lớn trên thế giới. Việc cắt giảm thuế nhập khẩu trong hạn ngạch cho đường từ các quốc gia này sẽ khiến cho việc cạnh tranh giá trong ngành đường càng trở nên gay gắt hơn...




Trong báo cáo mới cập nhật về ngành mía đường Việt Nam trước hội nhập, Công ty chứng khoán Bản Việt (VCSC) nhận định, mặc dù được bảo hộ, nhưng ngành mía đường Việt Nam vẫn đang bị cạnh tranh khốc liệt do nhập lậu và gian lận thương mại.

Ngành được bảo hộ

Theo đó, mức thuế suất nhập khẩu trong hạn ngạch dao động từ 25% (cho đường thô) đến 40% (cho đường tinh luyện) và mức thuế nhập khẩu đường ngoài hạn ngạch từ 80-100%. Năm 2015, Việt Nam chỉ cấp hạn ngạch nhập khẩu cho 81.000 tấn đường.

Sản lượng đường sản xuất trong nước hiện đạt khoảng 1,4-1,6 triệu tấn/năm. Lượng đường này chủ yếu phục vụ nhu cầu trong nước. Có một phần nhỏ được xuất khẩu sang Trung Quốc qua đường tiểu ngạch, tuy nhiên hiện nay kênh tiêu thụ này đang gặp khó khăn do chính sách đóng biên của Trung Quốc.

Giá đường trong nước chịu sự chi phối theo cung cầu thị trường tự do. Hiện giá đường bán lẻ trong nước khoảng 17.000-20.000 đồng/kg, cao hơn khoảng 1.000-3.000 đồng so với các nước trong khu vực. Do chênh lệch giá, đường sản xuất trong nước bị cạnh tranh bởi lượng hàng nhập lậu và gian lận thương mại.



Ngành mía đường vẫn đang đối mặt với tình trạng cung vượt cầu

Theo số liệu năm 2014, lượng đường nhập lậu và gian lận thương mại lên tới 400.000 – 500.000 tấn (chủ yếu từ Thái Lan). Ngoài ra, từ năm nay thị trường đường trong nước sẽ có thêm nguồn cung mới từ Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai sản xuất tại Lào với hạn ngạch được cấp phép là 50.000 tấn.

Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, hiện cả nước có khoảng 41 nhà máy đường, với công suất trung bình 1 nhà máy là 3.250 TMN, thấp hơn nhiều so với công suất trung bình của 1 nhà máy ở Thái Lan, Ấn Độ, Brazil là 7.000- 8.000 TMN.

Hiện cả nước có khoảng 300.500 ha diện tích trồng mía, tỷ lệ cơ giới hóa trong canh tác mía chỉ đạt 10%- 20% so với tỷ lệ 80%-90% của các nước sản xuất đường lớn trên Thế giới. Trong khi năng suất mía trung bình thế giới là 70 tấn mía/ha, năng suất mía hiện tại của Việt Nam chỉ đạt 65 tấn mía/ha.

Việc không tận dụng sản xuất phụ phẩm cũng là một trong các lý do khiến chi phí sản xuất của các nhà máy Việt Nam cao hơn các nước khác. Do chi phí sản xuất đường trong nước quá cao, bình quân giá thành sản xuất 1 kg đường của các nhà máy trong nước khoảng 10.000 đồng/kg, cao hơn khoảng 25% so với các nước khác.

“Lâm nguy” khi hội nhập?

Báo cáo của VCSC nhận định, trong ngắn hạn, giá đường thế giới đang hồi phục và có thể sẽ tiếp tục đà tăng do nguồn cung suy giảm. Giá đường hiện đã tăng trở lại 30% so với mức đáy hồi tháng 8 năm nay. Giá đường thế giới tăng sẽ làm hạn chế lượng cung từ nhập lậu hoặc gian lận thương mại, qua đó sẽ thúc đẩy gia tăng sản lượng tiêu thụ đường sản xuất trong nước.

Bên cạnh đó, Dự thảo Nghị định về sản xuất và kinh doanh mía đường đang được Bộ NN&PTNT và Hiệp hội Mía đường Việt Nam đưa ra lấy ý kiến. Theo Dự thảo, các vấn đề về việc thu mua mía được quy định theo hướng bảo vệ lợi ích cho người nông dân nhiều hơn, nhằm ổn định nguồn nguyên liệu cho ngành mía đường.

Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc tăng thêm áp lực cho các nhà máy đường khi phải mua mía nguyên liệu với giá cao hơn.

“Trong dài hạn, Hiệp định thương mại tự do ASEAN (AFTA) sẽ là một thách thức lớn nếu ngành mía đường Việt Nam không cải tiến phương thức và quy mô sản xuất” – báo cáo cho biết.

Theo AFTA, đến năm 2018, ngành đường Việt Nam sẽ phải mở cửa hoàn toàn cho đường của các nước ASEAN, đồng nghĩa đường nhập khẩu từ ASEAN vào Việt Nam sẽ chỉ ở mức thuế 5% và không phải chịu hạn ngạch thuế quan. Đây sẽ là một khó khăn lớn đối với ngành khi mà đường Thái Lan có thể chính thức vào Việt Nam với số lượng không bị hạn chế ở mức thuế suất thấp.

Ngoài ta, TPP cũng sẽ đem đến những bất lợi không nhỏ đối với ngành mía đường. Nếu TPP chính thức được ký kết, Việt Nam sẽ phải dỡ bỏ hoàn toàn thuế trong hạn ngạch cho các mặt hàng đường nhập khẩu từ các nước TPP trong vòng 11 năm (hạn ngạch nhập đường vẫn sẽ thực hiện theo cam kết WTO là tăng 5% mỗi năm).

“Trong khối TPP, Hoa Kỳ, Mexico và Úc là các quốc gia sản xuất mía đường lớn trên thế giới. Vì vậy, việc cắt giảm thuế nhập khẩu trong hạn ngạch cho đường từ các quốc gia này sẽ khiến cho việc cạnh tranh giá trong ngành đường càng trở nên gay gắt hơn” – VCSC nhận định.


Việt Hoàng

Theo Trí thức trẻ

Các sản phẩm chăn nuôi của Việt Nam chịu nhiều sức ép. Sức ép không chỉ từ sản phẩm nhập khẩu bên ngoài mà còn mối lo về vệ sinh an toàn thực phẩm của người tiêu dùng.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan đã chia sẻ như vậy trước những băn khoăn lo ngại của độc giả đối với ngành chăn nuôi khi Việt Nam tham gia hiệp định TPP, tại buổi giao lưu trực tuyến trên Zing.vn mới đây.


TPP và nỗi lo an toàn vệ sinh thực phẩm của người Việt

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho biết, trong thời gian gần đây, các sản phẩm chăn nuôi của Việt Nam chịu nhiều sức ép. Sức ép không chỉ từ sản phẩm nhập khẩu bên ngoài mà còn mối lo về vệ sinh an toàn thực phẩm của người tiêu dùng.

Bà Lan cũng thừa nhận thực tế rằng các doanh nghiệp Việt Nam nói chung, đặc biệt trong nông nghiệp có thái độ dè dặt hơn trước TPP cũng là vì họ thấy được tuy có cơ hội lớn những chưa chắc họ đã là người có thể nắm bắt được ngay. "Sức cạnh tranh của họ hiện nay vẫn yếu tương đối so với các đối thủ bên ngoài và môi trường kinh doanh ở Việt Nam vẫn thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp FDI so với các doanh nghiệp tư nhân trong nước"- Bà Lan nói.

Tuy nhiên, bà Lan khẳng định: "Tôi tin khi chúng ta thực hiện tốt công cuộc tái cơ cấu nông nghiệp hiện nay, đặc biệt trong lĩnh vực chăn nuôi thì những người chăn nuôi có thể cải thiện một cách cơ bản năng lực cạnh tranh bằng các nhân tố: chất lượng vệ sinh, an toàn thực phẩm, giá cả cũng như cách thức tiêu thụ. Đồng thời, sản phẩm có được niềm tin trong người tiêu dùng".

Theo kỳ vọng của chuyên gia kinh tế này, đông đảo người tiêu dùng Việt Nam sẽ ủng hộ sản phẩm gia cầm trong nước. Vì sản phẩm trong nước là sản phẩm tươi, chất lượng hơn hẳn so với sản phẩm đông lạnh nhập khẩu từ những thị trường đông lạnh Mỹ - Australia sang Việt Nam."Ngay bản thân tôi rất ghét ăn gà đông lạnh và tôi nghĩ rất nhiều người cũng vậy", bà Lan chia sẻ

Do đó, bà Lan nhấn mạnh rằng, doanh nghiệp trong nước cần có lộ trình để thực hiện việc mở cửa thị trường. Các nhà chăn nuôi Việt Nam và các ngành liên quan khẩn trương thực hiện những công việc cần thiết để kịp đón đầu những cơ hội và thách thức của TPP trong lĩnh vực của mình.

Trong khi đó, Tiến sĩ Võ Trí Thành - Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương cho hay " không có gì là hoàn hảo, kể cả với TPP. Nhưng điều đầu tiên để chọn chơi là hiệu ứng tích cực phải lớn hơn tiêu cực rất nhiều. Nếu chúng ta tận dụng tốt cơ hội, Việt Nam sẽ được hưởng lợi rất nhiều. Đó là lợi ích ròng (tích cực trừ tiêu cực) rất lớn".

Tiến sĩ Võ Trí Thành cho rằng cần có những lập luận cả góc độ tiêu cực và tích cực để nhận định rõ hơn năng lực, thực trạng của doanh nghiệp trong nước. Qua đó đưa ra những giải pháp ở góc độ Chính phủ, doanh nghiệp, người dân, nhằm tìm ra cách tận dụng tốt nhất cơ hội, giảm thiểu tác động tiêu cực đến doanh nghiệp cũng như đối với nền kinh tế.

"Doanh nghiệp trong nước cần hơn là tự tin, bình tĩnh và đằng sau đó là khát vọng mang tính hiện thực. Tôi không thích dùng chữ chết đối với ngành chăn nuôi trước TPP, mặc dù nông nghiệp và một số ngành khác được xem là ảnh hưởng tiêu cực từ hội nhập TPP. Vấn đề ở đây là làm sao giảm thiểu quá trình chuyển đổi, điều chỉnh những lĩnh vực này". ông Thành nói.

Theo đó, Tiến sĩ Võ Trí Thành khuyến nghị cần điều chỉnh lĩnh vực này như mở rộng cửa những ngành nghề có lợi thế cạnh tranh và được hưởng lợi từ TPP. Ví dụ ngành thép, được xem là sức cạnh tranh chưa tốt nhưng nhiều doanh nghiệp đang xuất khẩu thép ra bên ngoài. Như vậy, trong khó khăn vẫn còn những yếu tố để tồn tại.
Khi tham gia TPP, 2 sản phẩm yếu thế nhất của ngành chăn nuôi Việt Nam là thịt bò và thịt lợn, vì giá thành sản xuất trong nước cao hơn giá sản phẩm nhập khẩu.




Thách thức đè nặng, nhấn chìm trước sóng lớn, mong manh như đèn trước gió, vật hi sinh cho TPP … là những từ ngữ khá nặng nề mà chuyên gia kinh tế nói về ngành chăn nuôi Việt Nam khi tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, khi tham gia TPP, hai sản phẩm yếu thế nhất của ngành chăn nuôi Việt Nam là thịt bò và thịt lợn, vì giá thành sản xuất trong nước cao hơn giá sản phẩm nhập khẩu. Trong bối cảnh thị trường các nước đòi hỏi về an toàn thực phẩm ngày càng cao, thì chăn nuôi gia súc, gia cầm ở Việt Nam vẫn còn nhiều vấn đề đáng lo ngại như: Quản lý sử dụng thuốc kháng sinh, việc sử dụng chất cấm trong chăn nuôi…

Nói về sức cạnh tranh của ngành chăn nuôi khi Việt Nam tham gia TPP, ông Hoàng Thanh Văn - Cục trưởng Cục chăn nuôi, Bộ NN&PTNN cho biết: “Theo nhận định, khoảng tháng 6/2017, các sản phẩm chăn nuôi của các nước trong khối TPP sẽ vào Việt Nam một cách ồ ạt. Lúc đó, ngành chăn nuôi Việt Nam phải cạnh tranh quyết liệt nhất”.

Theo: cafeF.vn
TPP đến, người ta nói rằng bây giờ nền sản xuất Việt Nam đứng trước “cơ hội và thách thức”. Thật ra thách thức và cơ hội cho nền sản xuất đều đã có từ lâu, chỉ có điều ta bỏ quên nó trong những cơn sốt ảo.


Ông Nguyễn Duy Hưng: “Chúng ta cứ tưởng mình giàu”

Mối nguy từ thị trường

Vài năm trước, một hãng bánh kẹo lớn của Hàn Quốc đổ vốn vào một công ty của nước ta kèm lời tuyên bố “chỉ đầu tư tài chính” chứ không hề có ý định thâu tóm công ty bản địa. Nhưng sau khi không ngừng tăng tỷ lệ sở hữu, hãng Hàn Quốc khiến người trong cuộc lo sợ. Công ty nội địa kia, dưới sức ép của cổ đông lớn, “không được khai thác sản phẩm mong muốn”, mà đầu tư dây chuyền hướng tới việc... chỉ sản xuất bánh của hãng Hàn Quốc.

Sau một cuộc chiến tốn nhiều giấy mực giữa các nhà đầu tư trong nước với đại tập đoàn Hàn Quốc, mọi chuyện tạm yên, nỗi lo bị thâu tóm và trở thành một công ty Hàn Quốc đóng tại Việt Nam lắng xuống nhưng chưa rõ bao lâu.

Đã không có ít thương hiệu thực phẩm Việt bị thâu tóm sau những cái bắt tay hồn nhiên. Sau khi bị “ngoại hóa”, họ chỉ còn sản xuất thực phẩm ngoại đóng mác Việt Nam.

“Nền ẩm thực có thể thay đổi, văn hóa có thể biến dạng” - ông Nguyễn Duy Hưng, chủ tịch PAN Group, một trong những nhà đầu tư lớn nhất của ngành nông nghiệp và thực phẩm Việt Nam bày tỏ lo ngại - “Họ không cần sản phẩm của chúng ta. Họ mua công ty trong nước chỉ để lấy hệ thống phân phối và thị trường”. Đó không phải là chuyện của các Hiệp định thương mại tự do hay TPP nào cả. Những thách thức bị thôn tính thị trường đã xuất hiện dày đặc kể từ sau thời mở cửa.

Khác với nhiều loại sản phẩm, thị trường thực phẩm, hay nói cách là đồ ăn thức uống, nếu bị thôn tính có thể đánh “trốc rễ” một nền văn hóa. Ở Nhật, trong thập kỷ trước, dấy lên một khái niệm gọi là “Trận Okinawa thứ 2”. Sau khi thua trong trận Okinawa “xịn” vào năm 1945 khiến hòn đảo này bị quân Mỹ chiếm đóng, dân Okinawa trở thành những người đầu tiên của nước Nhật ăn đồ Mỹ, trước Tokyo gần một thập kỷ. Văn hóa của hòn đảo này biến đổi.

“Các nghiên cứu chỉ ra rằng chúng tôi ăn nhiều chất béo hơn, hút thuốc nhiều hơn mức trung bình của Nhật” - cơ quan y tế địa phương nói, trong báo cáo năm 2006. Hòn đảo này từng là nơi cư trú của những người sống thọ nhất nước Nhật. Nhưng tỷ lệ người sống lâu liên tục giảm xuống – bởi họ bị thay thế bởi một thế hệ lớn lên mà chỉ ăn đồ Mỹ, rời bỏ cá và đậu nành truyền thống: một nửa số đàn ông tứ tuần ở Okinawa bị béo phì – điều khiến nước Nhật sợ hãi.

Nhật Bản cũng là một trong những nước có ý thức sớm nhất về việc giành giật miếng bánh trên thị trường thực phẩm để bảo vệ nền văn hóa. Người ta kể chuyện về những lão nông Nhật, cầm cơm nắm đến trước cổng trường để phát cho các cháu nhỏ, thuyết phục chúng rằng ăn gạo rất ngon, chống lại sự “xâm lăng” của bột mì. Nói như liên tưởng của ông Hưng, nếu dân Việt Nam không thể bảo vệ thị trường thực phẩm trong nước, đến một ngày phở không còn mà ăn.

Nền sản xuất bị coi thường

Nền sản xuất của Việt Nam đã chuẩn bị thế nào từ khi mở cửa để đương đầu với “quyền lực mềm” của các quốc gia khác, thông qua thị trường nông sản, thực phẩm? Câu trả lời là rất ít.

“85% dân số Việt Nam xuất phát từ đồng ruộng và sống nhờ đồng ruộng. Đến một ngày đẹp trời, người ta quên mất điều đấy” - ông Nguyễn Duy Hưng chia sẻ - “Người ta biến đồng ruộng thành khu đô thị. Vốn liếng của cải trong xã hội trở thành hàng tồn kho sau cơn sốt bất động sản”.

“Chúng ta cứ nâng giá tài sản lên, và khi nó còn tính thanh khoản thì chúng ta tưởng rằng mình giàu” - nhà đầu tư này phân tích một lần nữa về “giá trị ảo” trong cơn sốt này, điều khiến cho vốn liếng xã hội không được đầu tư vào sản xuất.

Bây giờ là lúc cần quay trở lại nghĩ về nông sản, thực phẩm, những thứ mà Việt Nam có lợi thế. “Gia công (công nghiệp) thì chỉ bán sức thôi. Giá trị vẫn nằm trong tay những người nắm giữ thương hiệu và phân phối” - ông Hưng tuyên bố - “Trong khi nông sản Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra thương hiệu”.

Rất nhiều chuyên gia, trong đó có cả cố vấn an ninh lương thực của Nhà trắng, tiến sỹ Rick Gilmore, người vừa tới Việt Nam hồi cuối tháng 9 vừa qua, tuyên bố nước ta có thể trở thành “tay chơi lớn” trên thị trường nông sản thế giới với những tiềm năng sẵn có.

Vấn đề bây giờ là ai sẽ bắt đầu? Không có một cơn sốt nào trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp như đã từng có thời nhà nhà mở sàn giao dịch bất động sản. Một vài nhà đầu tư dường như cũng đang nhìn thấy cơ hội này. Bản thân ông Nguyễn Duy Hưng, với tư cách một nhà đầu tư cũng đã từ lâu lên chiến lược xây dựng một chuỗi giá trị trong nông nghiệp thông qua PAN Group. Ông Hưng đầu tư vào hàng loạt các công ty nông nghiệp và thực phẩm đang làm ăn tốt ở trong nước, từ Công ty cổ phần giống cây trồng TW, Công ty thủy sản Bến Tre,.. với mong muốn xây dựng thành một chuỗi giá trị.

PAN Group từ chối thừa nhận rằng mình đang thực hiện “sứ mệnh” với nông nghiệp Việt Nam. “Mục tiêu của chúng tôi là kiếm tiền, nói sứ mệnh nghe to tát quá” - ông Hưng nói. Tuy nhiên, thời kỳ “hậu bất động sản” sẽ vẫn phải có những người tiên phong. Đó sẽ là PAN Group, Vingroup, HAGL, những nhà đầu tư lớn trong nông nghiệp, hay là một anh nông dân ở Đồng Tháp đang loay hoay với phương thức trồng gạo sạch mà không biết bán cho ai?

Theo Phong Huyền
Tiền phong